YAYE SHUBUHA A KAN HADISIN MANZILA (1)

@SHI'ATU ALI,

(1) FA'DIN ANNABI (SAW) A CIKIN HADISIN:

إلا أنه لا نبي بعدي

BA YA NUNA WAKILTAR ANNABI (SAW) A BAYAN WAFATINSA.

ABIN DA BA KA FAHIMTA BA A CIKIN HADISIN SHI NE:

ANNABI (SAW) YA KAMANTA ALIYU (RA) A GARE SHI DA MATSAYIN HARUNA GA ANNABI MUSA (AS). SIFFOFIN DA SUKA YI KAMA KUWA SU NE KAMAR HAKA:

(A) ANNABI HARUNA (AS) 'DAN UWAN ANNABI MUSA (AS) NA JINI NE. HAKA ALIYU (RA) 'DAN UWA NE NA JINI GA ANNABI (SAW).

(B) ANNABI MUSA (AS) YA WAKILTA ANNABI HARUNA (AS) A CIKIN MUTANENSA A LOKACIN DA YA ZO TAFIYA MIQATI. HAKA ANNABI (SAW) YA WAKILTA ALIYU (RA) A MADINA DA YA ZO TAFIYA YAK'IN TABUKA.

(C) ANNABI HARUNA ANNABIN ALLAH KAMAR YADDA ANNABI MUSA (AS) YAKE ANNABIN ALLAH. AMMA SHI ALIYU (RA) BA ANNABI BA NE, KAMAR YADDA SHI MANZON ALLAH YA YAKE ANNABIN ALLAH. DON HAKA A NAN NE AKA SAMU BANBANCI A TSAKANIN ALIYU (RA) DA ANNABI HARUNA. ANNABI HARUNA ANNABIN ALLAH NE, AMMA SHI ALIYU (RA) BA ANNABI BA NE. DON HAKA ANNABI (SAW) YA BAYYANA WANNAN BANBANCI DA FA'DINSA:

إلا أنه لا نبي بعدي

MA'ANA, AKWAI KAMANNI A TSAKANIN WAKILCIN ALIYU (RA) DA NA HARUNA GA MUSA, SAI DAI SHI ALIYU BA ANNABI BA NE KAMAR YADDA HARUNA YAKE ANNABI, SABODA NI BABU ANNABI A BAYANA. MA'ANA; ANNABI (SAW) SHI NE CIKAMAKON ANNABAWA. DON HAKA SHI YA SA ALIYU (RA) BAI YI KAMA DA HARUNA TA KOWACE FISKA BA.

** DON HAKA IN KA FAHIMCI WANNAN, ZA KA TABBATAR DA FA'DIN ANNABI (SAW):

إلا أنه لا نبي بعدي

BA SHI DA ALAK'A TA KUSA KO TA NESA DA MAGANAR KHALIFANCI A BAYAN ANNABI (SAW).

IN KUMA KA CE; LALLAI AKWAI, TO SAI KA AMSA MANA TAMBAYAR DA MUKA YI A KAN HAKA, WACCE TAKE KAMAR HAKA:

"2. SA'ANNAN KOWA YA SAN CEWA; HARUNA BAI ZAMA KHALIFAN ANNABI MUSA (AS) BA A BAYAN RASUWARSA, YUSHA'U NE YA ZAMA KHALIFA A BAYANSA.

SHIN DA ANNABI (SAW) KHALIFANCI YAKE NUFI DA WANNAN HADISI, ME YA HANA YA KAMANTA SHI DA YUSHA'U, SABODA SHI NE KHALIFA A BAYAN ANNABI MUSA (AS) BA HARUNA (AS) BA??

"

KOWA YA SAN CEWA; ANNABI HARUNA (AS) BAI RAYU A BAYAN ANNBI MUSA (AS) BA, YA RASU NE KAFINSA. WANNAN SHI YAKE NUNA CEWA; ANNABI (SAW) BA KHALIFANCI A BAYANSA YAKE NUFIN BA.

(2) SHI'ATU ALI YA CE:

"2. SHIN CIKIN WADANDA KA AMBATA AKWAI WANDA ANNABI (S.A.W.A) YA WAKILTAR DA IRIN WANNAN LAFAZIN?"

TO YA KAMATA KA SAN WANI ABU; ANNABI (SAW) YA FA'DI WANNAN HADISIN NE BAYAN ALIYU (RA) YA BIYO SHI YANA KUKA, SABODA MAGANAR DA MUNAFUKAI SUKA YI, NA CEWA; ANNABI (SAW) BA YA SONSA NE SHI YA SA YA BAR SHI A MADINA A CIKIN MATA DA YARA. DON HAKA ANNABI (SAW) BA YA FA'DI HADISIN NE A KARON FARKO BA, A'A, SAI DA ALIYU (RA) YA KAWO MASA KUKA, TO SAI YA RARRASHE SHI DA WANNAR MAGANA DON YA KWANTAR MASA DA HANKALI, KUMA YA NUNA MASA CEWA; BA SONSA NE BA YA YI BA, A'A, AI ANNABI MUSA (AS) MA YA TA'BA WAKILTA 'DAN UWANSA HARUNA (AS) A LOKACIN DA YA ZO TAFIYA MIK'ATI. DON HAKA IRIN WANCAN NE YA FARU.

TO DON HAKA, SU MA SAURAN WA'DANDA ANNABI (SAW) YA WAKILTASU A MADINA A LOKACIN TAFIYE - TAFIYENSA, DA WANI ABU YA FARU WANDA ZAI SA ANNABI (SAW) YA FA'DI IRIN WANNAR MAGANA DA YA FA'DETA. KUMA - DUK DA CEWA; ANNABI (SAW) BAI FA'DI IRIN HAKA GARESU BA - AI SUN YI KAMA DA MATSAYIN ANNABI HARUNA (AS) GA ANNABI MUSA (AS) TA FISKAR WAKILTAR ANNABI (SAW) A MADINA A LOKACIN TAFIYE - TAFIYENSA, KO DA KUWA BA SU YI KAMA DA SHI BA TA FISKAR 'YAN UWANTAKA TA JINI BA. KUMA DA AN SAMU SABABIN DA ZAI SA ANNABI (SAW) YA YI MAGANA A NASU WAKILTARWAN, LA'ALLA SU MA DA YA SIFFANTASU DA MATSAYIN HARUNA (AS) KO WASU ANNABAWAN DABAN.

DON HAKA YA KAMATA KA SAN CEWA; WANNAN LAFAZI DA ANNABI (SAW) YA YI AMFANI DA SHI A KAN ALIYU (RA) BA YA TAK'AITA NE GA SHI KAWAI BA, DUKKAN WANDA YA SIFFANTU DA WA'DANNAN SIFOFI ZA A IYA FA'DA MASA WANNAR MAGANA, SAI DAI KAWAI FARUWAN SABABIN FA'DAN NE BAI SAMU BA.

*** DON HAKA, YA KAMATA KA IYA FAHIMTAR BANBANCIN MAGANAR DA AKA YI TA DA SABABI, DA KUMA WACCE AKA YITA A TASHIN FARKO.

(3) HA'DA WANNAN HADISI DA AYAR NAN:

وَاجْعَل لِّى وَزِيراً مِّنْ أَهْلِى - هَـرُونَ أَخِى

KAWAI "TAHAKKUMI" NE. SABODA WASU ABUBUWA KAMAR HAKA:

(A) HADISIN YANA MAGANA NE A KAN WAKILTA ALIYU (RA) A MADINA A YAK'IN TABUKA KAMAR YADDA ANNABI MUSA (AS) YA WAKILTA HARUNA (AS) A LOKACIN TAFIYA MIK'ATI. AMMA ITA AYAR KUMA TANA MAGANA NE A KAN TAFIYA WAJEN FIR'AUNA DON ISAR DA SAK'ON ALLAH.

(B) KOWA YA SAN CEWA; A LOKACIN DA ANNABI (SAW) YA FARA ISAR DA SAK'ON ALLAH GA QURAISHAWA SU ABUBAKAR (RA) DA USMAN (RA) DA SAURANSU SU NE WAZIRAN ANNABI (SAW) BA ALIYU (RA) BA. SABODA SHI ALIYU (RA) A LOKACIN YANA HALIN YARINTA NE, BAI KAI YA ZAMA WAZIRI BA. SABODA WAZIRI SHI NE MAI TAIMAKO TA KOWACE FISKA. A LOKACIN KUWA SU ABUBAKAR (RA) SU NE MASU TAIMAKON ANNABI (SAW).

(C) SHI ANNABI MUSA (AS) WAZIRINSA A LOKACIN TAFIYA ISAR DA SAK'ON ALLAH GA FIR'AUNA SHI NE 'DAN UWANSA HARUNA (AS), AMMA SHI ANNABI (SAW) BA ALIYU (RA) NE WAZIRINSA BA, A LOKACIN KIRAN QURAISHAWA ZUWA GA ADDININ ALLAH. DON HAKA DA ABIN DA KAKE FA'DI ANNABI (SAW) YAKE NUFI, DA ANNABI (SAW) YA AMBACI AYAR, A LOKACIN DA YA FA'DI HADISIN. RASHIN YIN HAKAN, SHI YAKE NUNA RASHIN ALAK'AR HADISIN DA AYAR, KAMAR YADDA NA BAYYANA MAKA.

(4) MALAM, IN ANA TATTAUNAWA TA ILMI YANA DA KYAU KA SAN CEWA; BAI HALATTA KA RINK'A KAWO WA MUTANE HADISAN K'ARYA DA MASU RAUNI BA. KAMAR YADDA A TATTAUNAWARMU DA KA YI A BAYA KA KAWO MINI WANI HADISI, KA YI DA'AWAR CEWA; YANA CIKIN SUNANU TIRMIZIY, ALHALI K'ARYA NE. DON HAKA YA KAMATA KA SAN DA WA KAKE TATTAUNAWA, KUMA WACE IRIN TATTAUNAWA KAKE YI.

DON HAKA WANNAN HADISIN DA KA KAWO:

فقال:رسول الله (ص

يا بني عبدالمطلب; إنّي والله ما أعلم شابّـاً في العرب جاء قومه بأفضل مما قد جئتكم به; إني قد جئتكم بخير الدّنيا والآخرة، وقد أمرني الله تعالى أن ادعوكم إليه، فأيّكم يؤازرني على هذا الأمرعلى أن يكون أخي ووصيّي وخليفتي فيكم

أنا يا نبىّ الله، أكون وزيرك عليه.

فأخذ برقبتي، ثم قال: إنّ هذا أخي ووصيىّ وخليفتي فيكم

MENENE INGANCINSA, INA SO KA YI TAKHRIJINSA KA YI MINI BAYANIN INGANCINSA KO TABBACINSA. SABODA BA A KAFA HUJJA DA HADISI KO WATA RUWAYA SAI TA TABBATA.

(5) CEWA; ANNABI MUSA DA MANZON ALLAH (SAW) SUNA NEMAN WAZIRINSU DAGA CIKIN DANGINSU NE KAWAI, WANNAN K'ARYA NE. SABODA KOWANE ANNABI (SAW) ANA AIKO SHI GA MUTANENSA NE GABA 'DAYA, BA KAWAI DANGINSA BA. KAWAI SUNA NEMAN WAZIRI NE DAGA WANDA YA YI IMANI DA SU. SAWA'UN A DANGINSU NE KO KUMA A CIKIN SAURAN MUTANENSA. WANNAN YA SA MANYAN WAZIRAN ANNABI (SAW) BA A CIKIN BANU HASHIM SUKE BA, KUMA YA KASANCE A "MAUSIMI" YANA BI CIKIN K'ABILUN LARABAWA YANA NEMAN WA'DANDA ZA SU TAIMAKA MASA. WANDA A K'ARSHE HAR MUTANEN MADINA SUKA AMSA CEWA; ZA SU TAIMAKE SHI, SU BA SHI MAFAKA DON YA ISAR DA SAK'ON ALLAH.

TO DON ME YA SA ASALIN DANGINSA BANU HASHIM DA BANUL MU'D'DALIB BA SU BA SHI WANNAN KARIYAR BA, IN KAWAI MASU TAIMAKONSA SUN TAK'AITA NE A CIKIN DANGINSA??!

AI IN HAKA NE, TO DA QURAISHAWA MA KAWAI SUN WADATAR DA BABU BUK'ATAR SAI MUTANEN MADINA SUN BA SHI TAIMAKO DA MAFAKA, SABODA QURAISHAWA SUN FI KUSA DA ANNABI (SAW) A KAN AUSU DA KHAZARAJ K'ABILUN MADINA??!